Wanaotaka kuunda bustani ambao hawana tayari haki ya kisheria ya kutumia ardhi tupu lazima watafute watu walio tayari kuuza au kukodisha kiwanja (au viwanja) vyao kwa ajili ya bustani inayopendekezwa. Juhudi hii inaweza kuwa ngumu na kuchukua muda mrefu. Hakuna mchakato mkamilifu, hakuna njia moja tu ya kuendelea, na hakuna matokeo yaliyohakikishwa. Hatua hii itakusaidia kupata njia ya kupata eneo la bustani yako ya baadaye.
Tafuta kiwanja
Bustani kubwa za mjini huleta faida nyingi za kijamii, za kiikolojia na za kiuchumi kwa wakazi na wageni wa jiji. Lakini kama bustani haifikiki kwa urahisi, huenda watu wakaitembelea mara chache tu. Si kila mtu ana gari au usafiri wa umma ulio karibu, wala si kila mtu anaweza kutembea au kuendesha baiskeli umbali mrefu.
Ndiyo sababu ni muhimu kutafuta kiwanja au nafasi iliyo karibu ili kuigeuza kuwa bustani ndogo ya mtaa. Bustani hizi zina faida nyingi za bustani kubwa, na ukaribu wake huzifanya zifikike kwa urahisi. Kadiri bustani ya mtaa inavyotembelewa zaidi, ndivyo inavyozoeleka zaidi — na kuthaminiwa zaidi. Matumizi ya mara kwa mara ya bustani huyasaidia maeneo haya kuwa kitovu muhimu cha “maisha ya kijamii” kinachojenga moyo wa ujirani katika mtaa!
Je, kuna mali zisizotumika katika mtaa wako ambazo zinapatikana kisheria, ni salama, na zinafaa kuwa bustani? Je, unaweza kutambua viwanja vinavyowezekana katika mtaa wako ambapo ungependa kuona bustani yako?
📄 Ukurasa halisi wa kitabu cha kazi (PDF, uk. 3) · kwa Kiingereza
Kiwanja kipi?
Pitia aina tatu tofauti za maeneo yanayoweza kufaa kwa bustani ya mtaa. Tembea katika mtaa wako na uandike ni mali zipi zisizotumika ipasavyo zinazoweza kuwa mahali pa bustani yako.
Kiwanja cha katikati ya mtaa (kiwanja kitupu). Kina umbo la mstatili na kinapatikana katikati ya mtaa wa makazi. Kinaweza kuwa na majengo kila upande na/au upande wa nyuma. Viwanja vingi zaidi vilivyo “tupu” vinavyopatikana Philadelphia ni vya aina hii. Huenda vikawa na mipaka kwa baadhi ya matumizi ya bustani kwa sababu ni vyembamba na/au havipati jua la kutosha.
Kiwanja cha kona (kiwanja kitupu). Kina umbo la mstatili na kinapatikana mwishoni mwa mtaa wa makazi. Kinaweza kuwa na majengo upande mmoja na/au upande wa nyuma. Viwanja hivi vinaonekana kwa urahisi na mara nyingi hupata jua zaidi.
Njia ya kupita kati ya nyumba (breezeway) / uchochoro (easement). Maeneo haya yanatambulika kwa umbo lake refu na jembamba sana, na mara nyingi huunganisha upande mmoja wa mtaa na mwingine. Hapo awali yalitengwa kama njia za watembea kwa miguu kati ya barabara na/au kwa ajili ya huduma kama maji na umeme (easement).
Andika anwani ya kila kiwanja kinachowezekana. Ukitafuta anwani, tovuti hii inakujazia mmiliki, ukubwa na aina ya kiwanja.
📄 Ukurasa halisi wa kitabu cha kazi (PDF, uk. 3) · kwa Kiingereza
Nani anamiliki kiwanja hicho?
Baada ya kutambua mali kadhaa zisizotumika ipasavyo zinazoweza kufaa kwa bustani yako mpya ya mtaa, hatua inayofuata ni kujua ni nani anayemiliki mali hiyo. Mmiliki anaweza kuwa mtu binafsi, biashara au shirika lisilo la kibiashara. Mmiliki anaweza pia kuwa Jiji. Njia ya kuaminika zaidi ya kujua nani anamiliki kiwanja ni kuangalia kumbukumbu za Jiji la Philadelphia.
Chati hii inaonyesha jinsi ya kujua nani anamiliki kiwanja, na hatua zinazowezekana za kupata haki za kisheria — au “entitlements” — za kutumia mali hiyo kama bustani ya mtaa.
- 1Hakikisha anwani. Thibitisha anwani ya barabara ya kiwanja au viwanja ulivyoandika.
- 2Tafuta mali. Nenda kwenye atlas.phila.gov (kwa Kiingereza) na uandike anwani ya barabara. Unaweza pia kupata kiwanja kwa kukuza ramani kwenye barabara iliyo karibu.
- 3Jua mmiliki. Angalia mmiliki wa mali chini ya sehemu ya “Property Assessment” (tathmini ya mali) kwenye tovuti hiyo.
4a. Mmiliki ni… Jiji la Philadelphia (umiliki wa umma)
Uwezekano wa kununua. Tafuta mali ili kujua kama ardhi ya umma inapatikana kwa kununuliwa kupitia Philadelphia Housing Development Corporation (PHDC) na Philadelphia Land Bank.
4b. Mmiliki ni… mtu, shirika au biashara (umiliki binafsi)
- Uwezekano wa zawadi. Wasiliana na mmiliki wa ardhi kuhusu kuitoa mali hiyo kama zawadi ya kudumu.
- Uwezekano wa mauzo. Fuatilia tangazo la mauzo ya umma au mnada — huko Philadelphia hii inaweza kujumuisha mnada wa Sheriff (Sheriff Sale).
- Jadiliana makubaliano ya kununua. Wasiliana na mmiliki wa ardhi na mjadiliane mauzo kwa ajili ya matumizi ya mtaa.
- Makubaliano ya kutumia bila kodi (in-kind). Zungumza kuhusu kuuruhusu mtaa kutumia kiwanja “bila kodi” (in-kind), huku mmiliki akibaki kuwa mmiliki.
📄 Ukurasa halisi wa kitabu cha kazi (PDF, uk. 4) · kwa Kiingereza
Kama Jiji ndilo mmiliki
Uwezekano wa kununua. Ardhi inayomilikiwa na umma huko Philadelphia huuzwa au hukodishwa kupitia Philadelphia Housing Development Corporation (PHDC) na Philadelphia Land Bank (taasisi ya Jiji inayouza na kukodisha ardhi ya umma). Tafuta mali ili kujua kama ardhi ya umma inapatikana kwa kununuliwa.
Tafuta kwenye ramani ya Matumizi ya Jamii ya Land Bank (kwa Kiingereza) ↗
Ukurasa wa utafutaji wa PHDC uliotajwa katika kitabu cha kazi umehamishwa: sasa PHDC na Philadelphia Land Bank zinatumia ramani hii moja. Kiwanja kinachoonyeshwa kwa rangi kinapatikana; ramani ya Matumizi ya Jamii (Community Use) ndiyo ya bustani za jamii na maeneo ya wazi.
Kama mtu mwingine ndiye mmiliki
Mmiliki anapokuwa mtu, shirika au biashara, kuna njia nne za kusonga mbele:
- Uwezekano wa zawadi. Wasiliana na mmiliki wa ardhi kuhusu kuitoa mali hiyo kama zawadi ya kudumu kwa mtaa, ili itumike kama bustani.
- Uwezekano wa mauzo. Fuatilia tangazo la mauzo ya umma au mnada wa mali hiyo. Huko Philadelphia hii inaweza pia kujumuisha mnada wa Sheriff (Sheriff Sale).
- Jadiliana makubaliano ya kununua. Wasiliana na mmiliki wa ardhi na mjadiliane mauzo ya mali hiyo isiyotumika ipasavyo kwa ajili ya matumizi ya mtaa.
- Makubaliano ya kutumia bila kodi (in-kind). Wasiliana na mmiliki wa ardhi na mzungumze kuhusu faida kwa pande zote mbili za kuuruhusu mtaa kutumia kiwanja kama bustani “bila kodi” (in-kind), huku mmiliki akibaki kuwa mmiliki.
Hakikisha kiwanja chako
Andika makubaliano yanayoipa kikundi chako haki ya kujenga bustani hapa. Weka nakala pamoja na kumbukumbu za kamati yako — utaihitaji kabla mtu yeyote hajaanza kuchimba ardhi katika hatua ya Jenga.
